Deep web là gì? Khám phá góc khuất của không gian mạng

Bạn có biết rằng những gì chúng ta tìm thấy hàng ngày trên Google, Facebook hay YouTube chỉ chiếm chưa đầy 5% toàn bộ dữ liệu trên không gian mạng? Vậy 95% còn lại đang ở đâu và ẩn giấu điều gì? Chào mừng bạn đến với thế giới của deep web - nơi được ví như phần chìm của một tảng băng trôi khổng lồ. Không giống như những lời đồn thổi đáng sợ về một "địa ngục số", deep web thực chất gần gũi và quan trọng hơn bạn tưởng. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng bóc tách lớp màn bí ẩn để hiểu rõ deep web là gì và liệu nó có thực sự nguy hiểm như lời đồn?
 

 

Deep web là gì?

Deep web (mạng chìm) là tất cả những trang web hoặc dữ liệu trên Internet không được lập chỉ mục bởi các công cụ tìm kiếm thông thường như Google, Bing hay Yahoo. Nói cách khác, đó là những nội dung không thể tìm thấy bằng cách gõ từ khóa, mà chỉ truy cập được khi đăng nhập, có quyền truy cập hoặc đường dẫn trực tiếp.

Đặc điểm để nhận diện deep web:

- Không thể tìm kiếm công khai: Các bot của google bị chặn không cho phép thu thập dữ liệu từ các trang này

- Yêu cầu quyền truy cập: Phần lớn deep web nằm sau các lớp bảo mật, yêu cầu phải có mật khẩu, tài khoản hoặc đường link trực tiếp mới có thể vào được

- Quy mô khổng lồ: Deep web chiếm khoảng hơn 90% dữ liệu trên Internet. Những gì chúng ta thấy hàng ngày (Facebook, báo chí, Youtube) chỉ là chiếm chưa đầy 10%.
 

 

Phân biệt deep web, surface web với dark web

Khi nhắc đến Internet, nhiều người thường nghĩ rằng mọi thứ đều có thể tìm thấy trên Google. Thực tế, không gian mạng được chia làm ba lớp khác nhau: surface web, deep web và dark web. Phân biệt ranh giới giữa chúng sẽ giúp bạn hiểu đúng mức độ an toàn và tránh khỏi những rủi ro khi lướt web.
 

Tiêu chí	Surface web	Deep web	Dark web
Khái niệm	Phần internet công khai, ai cũng truy cập được	Phần internet không hiển thị trên công cụ tìm kiếm	Phần ẩn của internet, truy cập bằng công cụ đặc biệt
Yêu cầu đăng nhập	Không cần	Cần đăng nhập hoặc quyền truy cập	Thường cần phần mềm chuyên dụng
Công cụ truy cập	Trình duyệt thông thường (Chrome, Edge, Firefox)	Trình duyệt thông thường, tài khoản	Trình duyệt tor và công cụ ẩn danh
Tính hợp pháp	Hợp pháp	Hợp pháp	Có thể hợp pháp hoặc bất hợp pháp
Mức độ an toàn	Cao	Cao nếu truy cập đúng cách	Rủi ro cao
Mục đích sử dụng	Chia sẻ thông tin công khai	Bảo mật dữ liệu cá nhân	Ẩn danh, trao đổi nhạy cảm

 

Deep web có gì bên trong?

Khi nhắc đến deep web, nhiều người thường lập tức liên tưởng đến những góc khuất nguy hiểm của Internet. Tuy nhiên, sự thật lại hoàn toàn khác. Deep web không phải là một thế giới xa lạ hay bí ẩn dành riêng cho hacker, mà chính là nơi lưu trữ phần lớn dữ liệu số mà chúng ta sử dụng mỗi ngày. Cùng tìm hiểu deep web có gì bên trong, và vì sao phần Internet này lại quan trọng.

1. Dữ liệu cá nhân và tài chính

Đây là phần chiếm diện tích lớn nhất trong deep web và cũng là thứ gần gũi nhất với chúng ta. Mỗi ngày, hàng tỷ người đang truy cập vào phần này của deep web mà không hề hay biết.

- Tài khoản ngân hàng & Fintech: Tất cả thông tin về số dư, lịch sử giao dịch trực tuyến đều nằm trong deep web. Nếu Google có thể tìm thấy những trang này, tài sản của bạn sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. Đó là lý do chúng được bảo vệ sau các lớp tường lửa và giao thức mã hóa.

- Hộp thư điện tử (email): Nội dung trong Gmail, Outlook hay Yahoo Mail của bạn là tài sản cá nhân. Chúng không được lập chỉ mục để đảm bảo quyền riêng tư.

- Lưu trữ đám mây: Các tệp tin bạn lưu trên Google Drive, iCloud hay Dropbox ở chế độ riêng tư (Private) chính là nội dung tiêu biểu của mạng chìm.

2. Cơ sở dữ liệu của các tổ chức 

Một phần quan trọng khác giải đáp cho thắc mắc deep web có gì chính là những kho dữ liệu khổng lồ của các cơ quan chính phủ và tổ chức quốc tế:

- Hồ sơ y tế điện tử: Thông tin bệnh án, nhóm máu và lịch sử tiêm chủng của người dân được lưu trữ trong các cơ sở dữ liệu nội bộ của ngành y tế để phục vụ công tác điều trị nhưng vẫn đảm bảo tính bảo mật cá nhân.

- Dữ liệu hành chính và pháp lý: Hồ sơ thuế, đăng ký kết hôn, quyền sở hữu đất đai hoặc các tài liệu lưu trữ của tòa án thường nằm trong các vùng mạng nội bộ (Intranet) mà chỉ người có thẩm quyền mới có thể truy cập.

- Hệ thống quản lý doanh nghiệp: Các phần mềm ERP, dữ liệu khách hàng (CRM) và bí mật kinh doanh của các tập đoàn đa quốc gia đều ẩn mình trong deep web để tránh sự dòm ngó của đối thủ cạnh tranh.
 

 

3. Kho tri thức học thuật và nghiên cứu chuyên sâu

Nếu tò mò deep web có gì ngoài những dữ liệu cá nhân, thì đây chính là nơi chứa đựng tinh hoa trí tuệ của nhân loại mà Google thường bỏ sót.

- Thư viện số và lưu trữ bảo tàng: Các đại học danh tiếng như Harvard hay Stanford có những kho sách số hóa khổng lồ chỉ dành cho sinh viên và giảng viên nội bộ.

- Tạp chí khoa học trả phí: Các công trình nghiên cứu về y sinh, vật lý hạt nhân hay kinh tế học trên các nền tảng như JSTOR, ResearchGate thường yêu cầu tài khoản trả phí (Paywall) mới có thể xem toàn văn.

- Dữ liệu thô từ các cuộc khảo sát: Các số liệu thống kê dân số, dữ liệu khí tượng thủy văn thô chưa qua xử lý thường được lưu trữ trong Deep Web để phục vụ công tác nghiên cứu chuyên môn.

4. Nội dung giải trí và dịch vụ trả phí (Paywalled Content)

Cuối cùng, trong danh sách tìm kiếm trên deep web không thể thiếu các nội dung độc quyền. Bất kỳ nội dung nào phải trả tiền mới xem được thì đều không xuất hiện trên kết quả tìm kiếm Google.

- Nền tảng streaming: Danh sách phim trên Netflix, các buổi livestream độc quyền hay nội dung trên OnlyFans đều là deep web. Google chỉ thấy trang chủ, không thấy được nội dung bên trong nếu không có tài khoản.

- Báo chí cao cấp: Các trang tin lớn như The Wall Street Journal hay Financial Times thường ẩn các bài phân tích chuyên sâu trong phần nội dung trả phí. Đây là cách họ bảo vệ bản quyền và giá trị nội dung.
 

 

Cách vào deep web đơn giản và an toàn

Nhiều người nghe đến deep web thường nghĩ rằng việc truy cập vào đó rất phức tạp hoặc tiềm ẩn rủi ro. Thực tế hoàn toàn ngược lại. Deep web không phải là một nơi bí mật khó tiếp cận, mà là phần Internet được sử dụng mỗi ngày. Nó được sử dụng hằng ngày để kiểm tra email hay tài khoản ngân hàng. Tuy nhiên, để khám phá sâu hơn các kho tài liệu học thuật ẩn hoặc bảo mật danh tính tuyệt đối khi lướt web thì cần những công cụ và phương pháp đúng đắn và hiểu rõ cách vào deep web đơn giản, an toàn.

1. Cách vào deep web lớp bề mặt (dữ liệu đóng)

Nhiều ý kiến cho rằng muốn biết cách vào deep web là phải dùng đến những phần mềm phức tạp như hacker. Thực tế, 90% lượng truy cập dữ liệu của deep web đều đến từ các trình duyệt quen thuộc như Chrome, Edge hay Firefox. Lớp bề mặt của deep web chính là những kho dữ liệu khổng lồ không được công khai trên kết quả tìm kiếm thông thường.

Sử dụng các công cụ tìm kiếm chuyên dụng

Các công cụ tìm kiếm phổ thông như Google hay Bing bị hạn chế bởi các crawling. Để đi sâu hơn vào các cơ sở dữ liệu học thuật, nghiên cứu và thống kê, bạn cần học cách vào deep web thông qua những công cụ chuyên dụng:

- Google Scholar: Đây là cánh cửa phổ biến nhất để bước vào deep web học thuật. Nó cho phép bạn truy cập vào các bài báo khoa học, luận văn và các tài liệu chuyên ngành mà một lệnh tìm kiếm Google thông thường không bao giờ hiển thị.

- Wayback Machine (Archive.org): Một kho lưu trữ khổng lồ chứa hàng tỷ trang web đã từng tồn tại nhưng hiện đã bị ẩn hoặc xóa khỏi surface web. Đây là cách tuyệt vời để tìm kiếm dữ liệu lịch sử không còn được lập chỉ mục

- WorldWideScience.org: Được mệnh danh là Cổng thông tin khoa học toàn cầu, công cụ này cho phép tìm kiếm đồng thời trên hàng trăm cơ sở dữ liệu khoa học quốc gia và quốc tế.

Truy cập thông qua liên kết trực tiếp và Cổng thông tin nội bộ

Phần lớn nội dung của deep web tồn tại dưới dạng các website yêu cầu quyền xác thực hoặc không có liên kết trỏ đến từ bên ngoài.

- Sử dụng URL trực tiếp: Nhiều cơ sở dữ liệu của chính phủ hoặc các tổ chức nghiên cứu chỉ có thể truy cập nếu biết chính xác địa chỉ URL. Các trang này thường được cấu hình để yêu cầu các công cụ tìm kiếm không được phép lưu trữ thông tin.

- Cổng thông tin định danh: Đây là cách chúng ta vào deep web hàng ngày. Khi đăng nhập vào hệ thống quản lý sinh viên của một trường đại học, bảng điều khiển quản trị của website, hay hệ thống ngân hàng trực tuyến. Mọi dữ liệu sau lớp đăng nhập này đều là dữ liệu đóng và bảo mật tuyệt đối.

Khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu động

Một phần khổng lồ của deep web nằm trong các cơ sở dữ liệu mà thông tin chỉ được tạo ra khi có một truy vấn cụ thể từ người dùng.

- Hệ thống tra cứu chuyên ngành: Các trang tra cứu mã vận đơn bưu điện, tra cứu giấy phép lái xe, hay danh mục sách của thư viện quốc gia. Google không thể nhìn thấy kết quả trước khi người dùng nhập dữ liệu vào ô tìm kiếm trên trang đó.

- Tài nguyên nằm sau tường phí (Paywalls): Các trang tin tức cao cấp hoặc kho tàng phim ảnh, âm nhạc trực tuyến chỉ mở ra khi người dùng có tư cách thành viên. Nắm giữ một tài khoản trả phí chính là chiếc chìa khóa hợp pháp để khai thác vùng dữ liệu deep web này một cách an toàn và chuyên nghiệp.
 

 

2. Cách vào deep web an toàn bằng trình duyệt chuyên dụng (Tor Browser)

Nếu lớp bề mặt của deep web có thể truy cập bằng trình duyệt thường, thì các tầng sâu hơn, nơi ưu tiên tính ẩn danh tuyệt đối, đòi hỏi phải nắm vững cách vào deep web bằng công cụ chuyên biệt. Tor Browser chính là chiếc chìa khóa phổ biến và an toàn nhất hiện nay.

Bước 1: Tải và cài đặt Tor Browser

Tor (The Onion Router) mã hóa dữ liệu qua nhiều lớp máy chủ trung gian để xóa dấu vết.

- Chỉ tải từ trang chủ: Tuyệt đối không tải Tor từ các diễn đàn, link Fshare hay trang phần mềm trung gian. Hãy truy cập duy nhất địa chỉ. Các phiên bản không chính thống thường bị cài cắm mã độc hoặc phần mềm theo dõi (spyware).

- Cài đặt: Quá trình cài đặt diễn ra như một trình duyệt thông thường. Tor có sẵn các phiên bản cho Windows, macOS, Linux và cả Android.

Bước 2: Thiết lập lớp bảo vệ kép với VPN (Tor Over VPN)

Dù Tor rất mạnh trong việc ẩn danh, nhưng nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) vẫn có thể biết được ai đang sử dụng mạng Tor. Để đạt được sự an toàn tối đa trong cách vào deep web, nên sử dụng chiến thuật Tor Over VPN.

- Bật VPN trước khi mở Tor: Khi kết nối với một dịch vụ VPN uy tín (NordVPN, ExpressVPN...), địa chỉ IP thực sẽ được thay đổi. Lúc này, ISP chỉ thấy được ai đang dùng VPN mà không biết người dùng đang truy cập deep web qua Tor.

- Tác dụng: Lớp bảo vệ này giúp ngăn chặn các nút đầu vào (Entry Nodes) của mạng Tor nhìn thấy IP thật của bạn, loại bỏ hoàn toàn nguy cơ bị theo dõi ngược.

Bước 3: Cấu hình cài đặt bảo mật trong trình duyệt

Cấu hình cài đặt bảo mật trong trình duyệt sau khi mở Tor, đừng vội vã truy cập ngay. Đây là bước quan trọng trong cách vào deep web an toàn:

- Điều chỉnh Security Level: Nhấp vào biểu tượng cái khiên bên cạnh thanh địa chỉ. Chuyển từ mức Standard sang Safer hoặc Safest. Ở mức này, các kịch bản JavaScript sẽ bị vô hiệu hóa trên các trang web không an toàn.

- Không thay đổi kích thước cửa sổ: Đây là một mẹo chuyên sâu. Phóng to toàn màn hình có thể tiết lộ độ phân giải màn hình. Hãy giữ nguyên kích thước cửa sổ mặc định của Tor.

- Tắt các ứng dụng chạy ngầm: Để đảm bảo không có rò rỉ dữ liệu từ các ứng dụng khác, hãy tắt các phần mềm không cần thiết trước khi bắt đầu phiên làm việc trên deep web.
 

 

Mẹo khai thác dữ liệu khi truy cập deep web hiệu quả

Phần lớn các tài liệu quý, từ báo cáo khoa học, dữ liệu lịch sử đến các tệp lưu trữ mật, đều nằm ở deep web. Nếu chỉ search Google, bạn đang bỏ lỡ một đại dương tri thức. Hiểu rõ bản chất và áp dụng đúng phương pháp truy cập deep web hiệu quả để tiếp cận những nguồn dữ liệu giá trị, chính xác và đáng tin cậy hơn web bề mặt.

1. Sử dụng các công cụ tìm kiếm deep web thay thế Google

Google hoạt động dựa trên việc quét các liên kết công khai. Để thực hiện truy cập deep web, cần phải sử dụng các công cụ có khả năng truy cập vào các cơ sở dữ liệu đóng:

- Pipl & Spokeo: Được sử dụng để tìm kiếm thông tin về con người, hồ sơ công khai hoặc dữ liệu định danh mà Google không hiển thị.

- The World Bank Open Data: Một công cụ tuyệt vời để truy cập các số liệu thống kê kinh tế, xã hội toàn cầu mà không công khai trên các trang tin tức thông thường.

- DuckDuckGo (Onion Version): Đây là lựa chọn hàng đầu khi muốn truy cập deep web riêng tư. Khác với phiên bản thông thường, khi sử dụng DuckDuckGo trên trình duyệt Tor, các chỉ mục của các trang web không tên miền (non-indexed sites) được tìm thấy một cách riêng tư.

2. Khai thác sức mạnh của các Directory

Khi tìm kiếm trên deep web, các website thường không có cấu trúc liên kết rõ ràng. Vì vậy, các Directory giúp người dùng truy cập deep web và tìm đúng nơi cần đến:

- The Hidden Wiki: Đây là trang danh bạ nổi tiếng nhất. Nó cung cấp danh sách các liên kết phân loại theo chủ đề như: thư viện, chính trị, công nghệ, tài chính.

- TorLinks & OnionDir: Các kho lưu trữ liên kết được cập nhật thường xuyên bởi cộng đồng. Nó thường được sử dụng để tìm kiếm các diễn đàn chuyên sâu hoặc các nhóm nghiên cứu ẩn danh.

3. Tận dụng sức mạnh của các kho lưu trữ học thuật (Deep Academic Research)

Nếu mục tiêu khi truy cập deep web là tìm kiếm kiến thức, hãy bỏ qua các trang blog và đi thẳng vào các cổng thông tin chuyên sâu:

- JSTOR & ResearchGate: Nơi chứa hàng triệu công trình nghiên cứu. Mẹo nhỏ là hãy tìm kiếm theo DOI (Digital Object Identifier) để truy cập chính xác tài liệu cần thiết.

- Hệ thống thư viện điện tử: Hầu hết các thư viện quốc gia đều có cổng truy cập deep web. Hãy học cách sử dụng các từ khóa chuyên ngành bằng tiếng Anh để mở rộng phạm vi kết quả.
 

 

Qua bài viết của Thiết kế website 24h, hy vọng bạn đã hiểu rõ deep web là gì và nhận ra rằng nó không còn là khái niệm mơ hồ hay đáng sợ như nhiều người vẫn nghĩ. Deep web chính là lớp lá chắn bảo mật, là nơi lưu trữ an toàn cho những thông tin cá nhân và dữ liệu quan trọng của người dùng trong thế giới số. Hiểu đúng về nó sẽ giúp bạn mở rộng vốn kiến thức công nghệ và biết cách bảo vệ mình tốt hơn trên không gian mạng.

Tham khảo thêm:

 Authentication là gì? Vai trò, phân loại và xu hướng tương lai

 Web app là gì? Tìm hiểu về ứng dụng web trong kỷ nguyên số

 Website vệ tinh là gì? Cách xây dựng website vệ tinh hiệu quả